ฟิลเลอร์กับคอลลาเจนเกี่ยวข้องไหม?

หลายคนเข้าใจว่า “ฉีดฟิลเลอร์แล้วคอลลาเจนเพิ่ม” แต่ความจริงต้องแยกให้ชัดว่าเป็น ฟิลเลอร์ HA หรือเป็น สารกระตุ้นคอลลาเจน เพราะกลไกคนละแบบ และผลลัพธ์ใช้เวลาคนละช่วง

บทความนี้เขียนในมุมแพทย์ เพื่อช่วยตอบคำถามว่า ฟิลเลอร์เกี่ยวข้องกับคอลลาเจนแค่ไหน ควรคาดหวังอะไร และต้องดูตัวแปรอะไรเพื่อให้ได้ผลที่เนียนและปลอดภัย

เนื้อหานี้จัดทำโดยแพทย์จาก คลินิกความงาม

1) คอลลาเจนคืออะไร ทำไมถึงเกี่ยวกับความแน่นของผิว

คอลลาเจนคือ โครงสร้างพยุงผิว คล้ายตาข่ายที่ช่วยให้ผิวเด้ง แน่น และทนแรงยุบ

ถ้าคอลลาเจนบางลง ผิวจะดูบางลงตาม ความยืดหยุ่นลดลง และเกิดร่องง่ายขึ้น แม้เติมฟิลเลอร์แล้วดูเต็มขึ้น แต่ถ้าโครงสร้างผิวอ่อนมาก บางเคสยังรู้สึกว่าผิวย้วย ด้

นี่เป็นเหตุผลที่คนไข้ชอบถามว่า ฟิลเลอร์ช่วยคอลลาเจนด้วยไหม หรือควรทำแบบกระตุ้นคอลลาเจนร่วมกัน

2) ฟิลเลอร์คืออะไร และเกี่ยวข้องกับคอลลาเจนตรงไหน

( ภาพตัดชั้นผิวแสดงเจลฟิลเลอร์ HA เติมช่องว่างใต้ผิวเพื่อช่วยให้ผิวเรียบและดูเต็มขึ้น )

ฟิลเลอร์ส่วนใหญ่ที่ใช้กับใบหน้าเป็น HA ทำหน้าที่หลักคือ เติม และพยุงรูปทรงไม่ใช่การใส่คอลลาเจนเข้าไปตรง ๆ

ความเกี่ยวข้องกับคอลลาเจนมี 2 ชั้นความหมาย

• ชั้นแรกคือ ฟิลเลอร์เติมช่องว่างใต้ผิว ทำให้ผิวตึงขึ้น ผิวดูเรียบขึ้น
• ชั้นที่สองคือ ในบางบริบท การวางเจลในชั้นที่เหมาะ อาจทำให้สภาพแวดล้อมของผิวดีขึ้น และมีผลทางอ้อมต่อคุณภาพผิว

ถ้าต้องการภาพรวมเรื่องฟิลเลอร์แบบฐานความรู้ แนะนำอ่านหน้า ฟิลเลอร์ (Dermal Filler) คืออะไร เหมาะกับใคร

3) ฟิลเลอร์ HA ช่วยคอลลาเจนได้ไหม ในทางการแพทย์มองยังไง

ฟิลเลอร์ HA ไม่ได้ กลายเป็นคอลลาเจนแต่มีเหตุผลทางชีวภาพที่อาจทำให้ผิวดูดีขึ้นได้

แพทย์มักอธิบายแบบตรงไปตรงมาว่า ผลหลักของ HA คือวอลลุ่มและการพยุงทันที ส่วนเรื่องคอลลาเจนเป็นผลทางอ้อมในบางเคส เช่น เมื่อผิวถูกพยุงและชั้นที่วางเหมาะ ผิวด้านบนดูเรียบขึ้นและสะท้อนแสงดีขึ้น

ถ้าคนไข้ตั้งเป้าเรื่อง ผิวแน่นขึ้น เป็นหลัก แผนรักษาต้องชัดว่าต้องการเติมวอลลุ่มหรือกระตุ้นโครงสร้างผิว เพราะใช้วัสดุและระยะเวลาคนละแบบ

อ่านต่อเรื่องกลไกในชั้นผิวได้ที่ ฟิลเลอร์ทำงานใต้ผิวยังไง และบทความ ฟิลเลอร์กระจายตัวใต้ผิวยังไง

4) สารกระตุ้นคอลลาเจน ต่างจากฟิลเลอร์ HA ยังไง

สารกระตุ้นคอลลาเจนเน้นให้ผิว สร้างโครงสร้างใหม่ ผลมาแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่การเติมเต็มทันทีแบบ HA

คนไข้บางคนชอบผลแบบเห็นชัดทันที แบบฟิลเลอร์ HA บางคนชอบผลแบบผิวแน่นขึ้น รูขุมขนดูละเอียดขึ้น แบบที่ต้องใช้เวลา

งานจริงในคลินิกมักไม่ได้เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอ แพทย์จะดูปัญหาหลักก่อน เช่น ขาดปริมาตรชัด ก็เริ่มที่การเติม ถ้าโครงสร้างผิวอ่อนมาก ก็อาจวางแผนให้มีส่วนของการกระตุ้นคอลลาเจนในจังหวะที่เหมาะ

( ภาพเปรียบเทียบผลแบบเห็นทันทีของฟิลเลอร์ HA และผลค่อยเป็นค่อยไปของการกระตุ้นคอลลาเจนตามเวลา )

5) ช่วงเวลาเห็นผล แยกเติมวอลลุ่มกับผิวแน่นขึ้น

ฟิลเลอร์ HA เห็นการเปลี่ยนแปลงทันที แต่ผิวจะเข้าที่เป็นสเต็ปตามเวลา หลังฉีดใหม่ ๆ มักมีบวมเล็กน้อย และเจลยังปรับตัวกับชั้นผิวอยู่ หลายคนรู้สึกว่า เข้าที่มากขึ้นในช่วง 7 ถึง 14 วัน

ถ้าต้องการอ่านเรื่องช่วงเข้าที่แบบละเอียด ดูได้ที่ ฟิลเลอร์เข้าที่กี่วัน และการดูแลช่วงแรกที่ หลังฉีดฟิลเลอร์ 7 วันแรกควรดูแลตัวยังไง

6) Cross link และ G’ ส่งผลต่อการกระจาย และการพยุงผิวอย่างไร

ถ้าอยากได้ลุคเนียน ต้องดู “พฤติกรรมเจล” ว่ามีแนวโน้มกระจายหรือคงรูป

คอลลาเจนเกี่ยวกับโครงสร้างผิว ฟิลเลอร์เกี่ยวกับการพยุงและการกระจาย สองเรื่องนี้เจอกันตรงที่ เมื่อเจลเลือกเหมาะและวางถูกชั้น ผิวด้านบนดูเรียบขึ้นและสะท้อนแสงดีขึ้น

อ่านเชิงลึกได้ที่ ฟิลเลอร์ Cross link คืออะไร และ ค่า G Prime ฟิลเลอร์

7) ตำแหน่งฉีดกับการขยับ ส่งผลต่อผลลัพธ์และความทน

จุดที่ขยับบ่อย มักสลายไวกว่า และมีความเสี่ยงเรื่องการกระจายมากกว่า ใต้ตาเป็นโซนผิวบาง ต้องการความเนียน และต้องคุมชั้น ร่องแก้มบางเคสต้องอาศัยการพยุงมากกว่า แพทย์จึงเลือกเนื้อและชั้นต่างกัน แม้จะเป็นฟิลเลอร์ HA เหมือนกัน

ถ้ากำลังชั่งใจระหว่างใต้ตากับร่องแก้ม แนะนำอ่าน ฟิลเลอร์ใต้ตากับฟิลเลอร์ร่องแก้มต่างกันยังไง และถ้าต้องการภาพรวมอายุฟิลเลอร์ ดูที่ อายุฟิลเลอร์ในแต่ละตำแหน่ง

8) เช็กลิสต์ถามแพทย์ เพื่อเลือกแผนที่เหมาะกับผิวคุณ

คำอธิบายใต้หัวข้อ: ถามให้ถูก จะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องชั้นผิด เนื้อไม่เหมาะ และทำให้คาดหวังผลลัพธ์ได้ตรง

9) สรุปแนวทางเลือกแบบปลอดภัย

คำอธิบายใต้หัวข้อ: ฟิลเลอร์กับคอลลาเจนเกี่ยวข้องกันแบบ เสริมกันแต่ต้องตั้งเป้าให้ชัดว่าอยากได้อะไร

• ถ้าต้องการเต็มและพยุง เลือกแผนฟิลเลอร์ HA และเลือกพฤติกรรมเจลให้เหมาะตำแหน่ง
• ถ้าต้องการผิวแน่นขึ้น ให้คุยแพทย์เรื่องแผนกระตุ้นคอลลาเจนร่วมในจังหวะที่เหมาะ
• ตำแหน่ง ชั้น และเทคนิค มีผลกับความเนียนมากกว่าชื่อรุ่น

ถ้าคุณอยากให้แพทย์ประเมินว่าเคสคุณควรเริ่มจาก “เติม” หรือ “กระตุ้นโครงสร้าง” ทักมานัดประเมินกับ คลินิกความงาม เพื่อวางแผนแบบเคสต่อเคส